Stikstofcrisis in veertien vragen

[Even parkeren van lesmateriaal. Komende week maak ik een nieuwe website met als titel: Nederlands zus en zo: http://www.nederlandszusenzo.nl  ]

Voorafgaand wk 1 en wk 2: zie bericht leesvragenvuur op deze website.   Lezen wk 3 en wk 4  tekstopbouw en tekstverband

Stikstofcrisis, de som is meer dan het geheel der delen

Teksten rondom de Stikstofcrisis. 14 teksten die ieder een onderdeel van de problematiek rondom de stikstofcrisis belichten. Waar het om draait is dat jullie meer vat krijgen op de issues die nu actueel zijn en jullie je daarover makkelijker een mening kunnen vormen. De problematiek raakt de sector en veel mensen hebben er een mening over – al dan niet gefundeerd. Bij de documenten zijn aanvullende bronnen opgenomen. Probeer ook de inhoud hiervan in jullie terugkoppeling te verwerken. Door de bevindingen bij elkaar te leggen en aan elkaar te presenteren, krijgen jullie een goed inzicht in de stand van zaken over de stikstofcrisis anno september 2019.

Een eerste verkenning en meningsvorming

Om tot een overzicht te komen gaan jullie de teksten doornemen. In duo’s of in een drietal gaan jullie de ‘theorie van Lezen’ toepassen. Per duo twee teksten (door ‘aftellen’ te bepalen) Pas het stappenplan van lezen toe, ook al zijn de teksten kort. Het lezen gaat steeds makkelijker en je weet trefzeker de belangrijkste zaken eruit te halen, waardoor je makkelijker mee kunt praten over dit thema. Jullie gaan de belangrijkste informatie uit de teksten halen om tot een groter plaatje te komen. Ook later komen we nog op deze teksten terug – bijvoorbeeld bij teksten met meningen lezen-.  Voor nu een eerste verkenning en een eerste meningsvorming. Daarvoor is het volgende werk aan de winkel:

Vraagstelling A;

  • aangeven tekstdelen en functies (2.1)
  • benoemen onderwerp, deelonderwerp(en), hoofdgedachte (1.1; 2,2);
  • selecteren belangrijkste (kern)zinnen (alinea’s doorlopen) (2.2);
  • maken van een samenvatting (1.2);
  • formuleren van de hoofdgedachte (1.1).

Vraagstelling B :

Bekijk ook de filmpjes en documenten. Deze komen van verschillende bronnen. Voor wie zijn de verschillende bijdragen geschreven? Wat is het doel van de opsteller van de tekst? (1.2)  Wat vind je van de betrouwbaarheid van de tekst of het filmpje? (1.3)

Vraagstelling C :

  • tekstverbanden benoemen (herkennen) (2.3);
  • signaalwoorden arceren en linken aan een tekstverband.

De deelartikelen (Wordbestanden).

  1. He stikstof ? 

2. Hoe komen deze stoffen in ons milieu?

3. Hoe schadelijk zijn deze stoffen voor de natuur?

4. Is stikstof schadelijk voor onze gezondheid?

5Er is toch al veel gedaan om de uitstoot van stikstof te elimineren?

6. Waarom ligt Nederland dan nu in feite stil door stikstof?

7. Wat ligt er nu allemaal stil?

8. En zag niemand dit aankomen?

9.En de formule 1 in Zandvoort volgend jaar? 

10. Speelt dit probleem ook in onze buurlanden?

11.Hoe komen we uit deze impasse? 

12. Moeten we de veestapel halveren?

13. Moet de maximumdnelheiod niet gewoon omlaag?

14. En stikstof uit het milieu halen?

15 Infographic en bronnen

Bron: AD / ED 21-09-2019

Advertenties

Gesnapt gesnopen

Men spreekt van één lot, en verschillende loten,
maar ’t meervoud van pot is natuurlijk geen poten.
Zo zegt men ook altijd, één vat en twee vaten,
maar zult u ook zeggen: één kat en twee katen?
Laats ging ik vliegen, dus zeg ik vloog.
Maar zeg nu bij wiegen beslist niet: ik woog,
want woog is nog altijd afkomstig van wegen,
maar is dan ‘ik voog’ een vervoeging van vegen?

Wat hoort er bij ‘zoeken’? Jazeker, ik vlocht?
Welnee, beste mensen, want vlocht komt van vlechten.
En toch is ik ‘hocht’ niet afkomstig van hechten.
En bij lopen hoort ik liep, maar bij kopen geen kiep.
En evenmin zegt men bij slopen ‘ik sliep’.
Want sliep moet u weten, dat komt weer van slapen.
Maar fout is natuurlijk ‘ik riep’ bij het rapen.
Want riep komt van roepen. Ik hoop dat u ’t weet
en dat u die kronkels beslist niet vergeet.

Dus: kwam ik u roepen, dan zeg ik ‘ik riep’.
Nu denkt u: van snoepen, dat wordt dan ‘ik sniep’?
Alweer mis, m’n beste. Maar u weet beslist,
dat ried komt van raden, ik denk dat u ’t wist.
Komt bied dan van baden? Welnee, dat wordt bood.
En toch volgt na wieden beslist niet ‘ik wood’.
‘Ik gaf’ hoort bij geven, maar ‘ik laf’ niet bij leven.
Dat is bijna zo dom als ‘ik waf’ hoort bij weven.

Zo zegt men: wij drinken en hebben gedronken.
Maar echt niet: wij hinken en hebben gehonken.
’t Is moeilijk, maar weet u: van weten komt wist,
maar hoort bij vergeten nu logisch vergist?
Juist niet, zult u zeggen, dat komt van vergissen.
En wat is nu goed? U moet zelf maar beslissen:
Hoort bij slaan nu: ik sloeg, ik slig, of ik slond?
Want bij gaan hoort: ik ging, niet ik goeg of ik gond.
En noemt u een mannetjesrat nu een rater?
Dat geldt toch alleen bij en kat en een kater.

U ziet, onze taal beste dames en heren,
Is, net als ik zei, best moeilijk te leren!

 

 

Leesvragenvuur

leesvragenvuur: teksten verkennen

[tijdelijk parkeren werkvorm leesvaardigheid]

praten over taal leesvragenvuur

Leesvragenvuur kort antwoord

woordenschat begrippen omgaan met teksten5 woordraadstetegie

lezen kun je leren

actief een tekst aanvliegeninleidingmiddenslot

Wat is het onderwerp? Vertel het artikel in eigen woorden. Maak een samenvatting. Wat is de hoofdgedachte?

 

 

 

 

Lezen wk 1 en wk 2 (2): PowerPoint hoofdstuk 1.1. / 1.2. / 1.3

Planner lesstof methode en ter voorbereiding verslag periode 1.

 

De stem van Rembrandt

Voorbereiding en schets
U wilt dus van mij weten hoe u schildert als Rembrandt? Ha! Laat ik u eerst dit vertellen: zoals Rembrandt schildert er geen een, behalve ik natuurlijk. Maar het kan geen kwaad u bekend te maken met de fijne kneepjes van mijn vakmanschap. Zoals u weet ben ik de grootste der Hollandse meesters. Niet iedereen weet alleen dat ik ook bijzonder verdienstelijk les gegeven heb. Meesters als Govert Flinck, Ferdinand Bol en Willem Drost zijn allen door mij onderwezen. U kunt zich dus waarlijk geen betere leraar wensen. Welkom bij mijn eerste les in 350 jaar!

Van de voorbereydinge en tschetzen
Ghy begeert van my te verneemen hoe ghy Rembrandts schildery soudt konnen hanteren? Ha! Voor-al segh ick u: nyemandt, behoudens myselven, kan schilderen als Rembrandt. Maer het mach geen quaet u de secreten en den grondt myner schilder-konst te leeren. Ontwyffelyk weet ghy dat ick uytsteke boven alle Hollantsche maelers. Maer wat niet yeder een en weet, is dat ick oock seer wel lessen in de schilder-konst deed. Fraeye en uytnemende konstenaers als Govert Flinck, Ferdinand Bol en Willem Drost, ick hebse allen den wech ghewesen. Beseft daeromme wel: een beter leer-meester en sult ghy niet vinden. Wellecom by myne eerste lesse sint 350 jaeren!

Historisch taalkundigen Dirk Geirnaert en Roland de Bonth vertaalden de teksten van zes schilderlessen – opgesteld in hedendaags Nederlands – naar het zeventiende-eeuws. Een uniek project: nooit eerder werd er op deze schaal een hertaling naar het zeventiende-eeuws uitgevoerd. Van Rembrandts hand zijn er maar zes brieven bewaard gebleven, zodat er geen compleet beeld bestaat van zijn taalgebruik. Daarnaast bestaan er geen spraakopnames uit die tijd: gesproken zeventiende-eeuws Nederlands kan daarom alleen gereconstrueerd worden op basis van geschreven bronnen.

Sommige woorden die in de lessen voorkomen, zoals textuur, bestonden in Rembrandts tijd nog niet. Dit losten de taalkundigen op door het hedendaagse woord te gebruiken en in het zeventiende-eeuws Nederlands te omschrijven:
“Van die texture, dats van de differente wijsen waerop verw-laeghen sich tastelijck opden doeck vertoonen’’

————————-

De Rembrandt Tutorials

Wat denk je? Klinkt als Rembrandt?

Een serie van zes tutorials waarin de stem van Rembrandt zelf, je leert hoe je een portret kan schilderen in de stijl van Rembrandt. Samen met vooraanstaande taalexperts van Het Instituut voor de Nederlandse Taal en Rembrandt experts van Het Rijksmuseum, werden zijn schildertechniek, zijn karakter en zijn taalgebruik in kaart gebracht. Vervolgens is met deze data en op basis van 60 zelfportretten door Carnegie Mellon University de stem van Rembrandt gereconstrueerd.

Mooie serie van ING hoofdsponsor Rijksmuseum.

 

Meer over Rembrandt elders op dit blog: rembrandt project Peter

Mooi schoolproject van collega Peter Sansom