Kunst binnen het sociale domein: kunst!

kunst biinnen het sociale domein

Advertenties

Ontwerpen voor de zorg

Tovertafel TUDelft

Tentoonstelling WHO CARES

Gedurende de gehele Dutch Design Week van 21-29 oktober is een tentoonstelling van WHO CARES te zien. Na de Dutch Design Week gaat de tentoonstelling op reis door het land. Deze tentoonstelling toont een overzicht van de winnaars van de eerste ronde van de prijsvraag. Opvallend is de grote aandacht voor meer gemeenschappelijkheid, ontmoeting in de buurt en contact tussen jong en oud. Prijsvraag Who Cares: alle inzendingen voor ontwerpen en bouwen van een omgeving die inspeelt op mensen met dementie.  Database inzendingen prijsvraag Who Cares. Vanaf 11 oktober 2017 loopt een volgende ronde.

 

Genogram maken

Age friendly, healthy ageing

wensboomIntergenerationele werkvorm: een kleinkind maakt een genogram over het leven van opa en oma, of …  En waarom ook niet een keer andersom? Opa en oma leggen het levensverhaal van hun kleinkind of zoon of dochter vast.

Goh, nooit geweten

Hoe is het levensverhaal? Welke gebeurtenissen zijn blijven hangen, hoe verhouden de familiebanden zich?  Denk aan jeugdverhalen, gewoonten in het gezin, wereldgebeurtenissen die impact hebben gehad, hobby’s die weer komen bovendrijven, … Het genogram is ontwikkeld om het gesprek aan te gaan tussen zorgverlener en een bewoner. Maar met wat aanpassingen kunnen ook ‘doorgerijpte’ jonge familieleden zo een beeld krijgen van hun roots. Een iets oudere leeftijd is wel handig, want de werkvorm kan het nodige losmaken. Een lach en misschien soms een traan. En andersom biedt het haakjes voor een gesprek over hoe de jongere generaties in het leven staan. Waarom zou je wachten met dit soort dingen tot het in de hulpverleningssfeer komt?

Het enige wat nodig is, is nieuwsgierigheid naar elkaars leven en een onbevooroordeeld oor.

Beeldverhaal, dus in beelden

In plaats van een genogram van namen is het natuurlijk ook mogelijk om er een creatieve draai aan te geven met tekeningen, foto’s, collages uit tijdschriften, korte strips, filmpjes en andere. Een beeldverhaal. Kies een mooie map, gebruik een behangvoorbeeldenboek (even bij een betere interieurzaak langsgaan en vragen of ze nog restantexemplaren hebben, … Maak er een bewaarfähig boekwerk van.

Ecogram: je bent op de wereld voor elkaar en met elkaar. Wat is er zoal allemaal in de omgeving? Aan winkels, bedrijvigheid waar je gebruik van maakt, waar wonen vrienden en bekenden en familie, waar zit je op een vereniging of club, …..kortom: hoe ziet je netwerk eruit?

Online hulpmiddel voor het maken van een stamboom

Zieookartikel elders op dit web:

 

Gezichten van dementie

dementie_afbeelding_1000x600_11Voor de tentoonstelling: ‘Gezichten van dementie’ werkte kunstenaar Herman van Hoogdalem samen met regisseur Gijs Wanders aan portretten van mensen met dementie. Misschien heb je in september de minidocumentaires gezien op TV. Een combinatie van geschilderde en gefilmde portretten. Een rijk document.

Video-portretten, o zo herkenbaar

http://www.omroepmax.nl/gezichten-van-dementie/uitzending/tv/gezichten-van-dementie-vrijdag-23-september-2016/ 

De aquarellen zijn 2.40 hoog met een kennismaking op ‘filmdoek’ van vijf minuten.

Leid – und Würde
Demnz, Leit und Wurde

[foto Horn]

Ik ben jarenlang mantelzorger geweest. De familie Wanders verwoordt het zo treffend. De worsteling die je ziet, een worsteling in eenzaamheid. Dat je geen idee hebt van hoe iemand het proces zal ervaren en ervaart. Je weet het niet, niet echt. Wat me vooral treft is wat Gijs zegt: de blijheid die je ervaart in kleine momenten en het uitstellen van het huilen. Dat herken ik. De Duitse titel van het programma luidt Demenz Gesichter voll Leid – und Würde “, ja, die twee gezichten zie je allebei. De beelden beroeren mij. De vertwijfeling, het lijden, de onzekerheid, de leegte, het loskomen van het aardse… alles wat woorden niet kunnen uitdrukken. Tegelijkertijd spreken de beelden over de kracht, het waardevolle en het liefdevolle dat in deze portretten besloten ligt. Portretten die op eigen wijze bijdragen aan respectvol vertrouwd raken met dementie in je omgeving. Een maatschappelijk thema: ertoe doen in de maatschappij. Ofwel met een moeilijke term, een inclusieve maatschappij. Een maatschappij die opneemt in plaats van uitsluit.

In taal ver weg, in gevoel zo dichtbij. Soms dichterbij dan ooit.

Herman en Gijs vertellen over hun betrokkenheid, fascinatie en persoonlijke beleving van hun naasten met dementie. Ze stellen de toeschouwer ook een vraag. Het antwoord is negen van de tien keer hetzelfde….

“Als je vader van het doek zou stappen, wat zou je dan zeggen? “

Kunst als medium in communicatie met ouderen binnen het sociale domein, verwante berichten op dit blog:

Zin in kunst, zin door kunst

kunstkracht

http://ezinezorg.online-magazine.nl/nl/magazine/11581/814505/zorg_inspiratie.html

E-magazine Kunst en zorg: een krachtig span !

De impact van kunst

Ik ben ervan overtuigd dat kunstbeleving een krachtig medium is voor het welbevinden van mensen. Kunst heeft een intrinsieke waarde. Het brengt je in contact met je eigen gevoelens, brengt je in vervoering en laat je nieuwe perspectieven zien.  Wanneer je ermee bezig bent vergeet je de wereld om je heen en raak je in een flow.  Het geeft voldoening als je je grenzen kunt verleggen. Kunst heeft een positieve inwerking op geest en lichaam, kunst verbindt. Kunstbeleven is ont-moeten én ontmoeten tegelijk!

Kunst is communicatie en communicatie maakt mensen tot mens.

Kunst heeft impact

Kunst inzetten als placebo? Waarom niet? Daarmee doen we de uitwerking echter tekort. De inwerking van kunst kan zo krachtig zijn dat de wereld voor en na de artistieke ervaring voor altijd anders is. Hoe de precieze werking ervan is? Geen idee, maar dat er in het brein veranderingen optreden door kunstbeleving, dat is al veelvuldig aangetoond. Kunstbeleving lijkt een pijler met potentie binnen positieve gezondheidszorg. Hoe de synergie tussen de domeinen kunst en zorg te versterken? Hoe de wisselwerking te benutten binnen cultuur- en gezondheidsbeleid? Hoe in de praktijk samenhang aan te brengen in activiteiten zodat deze optimaal  bijdragen aan levensgeluk? Het onderzoeken waard. Iets wat ik trouwens erg leuk vind om te doen. Interessant scheidsvlak!

Maatschappelijke waarde-meet-modellen

Op welke manieren kan de waarde van kunst & cultuur worden beoordeeld? 

Dit is de overall vraag achter de themabesprekingen van de Boekmanstichting in 2017. De data zijn 16 januari, 13 februari, 20 maart, 10 april, 15 mei en 29 mei. Voor wie er niet bij kan zijn: op youtube zal een videoverslag worden geplaatst van deze serie over de waarde van cultuur.

2604Culturele waardemodel Claartje Bunnik

Dit model gaat uit van een meerdimensionaal kwaliteitsbegrip waarin – naast de artistiek-inhoudelijke waarde – ook de maatschappelijke positie van de instelling, vertrouwen en reputatie een rol spelen. Waarbij de nadruk ligt op de waarde van cultuur voor de samenleving. Kim Putters van SCP vraagt zich af:

Wat krijgen we eigenlijk nog meer mee over de culturele diversiteit in onze samenleving? Elkaar niet begrijpen en niet zien, dat zit ons in de weg.

6880Movisie en Berenschot over de waarde van cultuur

https://www.movisie.nl/sites/default/files/alfresco_files/Publicaties/sociaal-en-ondernemend-2016/index.html?mode=full Rapport Movisie

waardedriehoek

mm_nieuws_maatschappelijke_waarde_-_2014_-_02:  rapport Berenschot over maatschappelijke waarde binnen de culturele sector:

BSR model

Emoticon klantreis

Pine Gilmore

 

typologie belevingswerelden

 

Zie gerelateerd bericht in relatie tot waardering kunst- en cultuureducatie.

De Vader, inleeftheater

10284De Vader theaterstuk, Hans Croiset Johanna ter Steege15 maart Parktheater Eindhoven

the-father-web-2Deze theatervoorstelling komt in circa 25 landen op de planken. Dan hebben we het over de Londense West End theaterhit ‘De Vader’, geschreven door de Fransman Florian Zeller. In Nederlandse theaters te zien vanaf december 2016.

De gepensioneerde fervente tapdanser woont samen met zijn dochter Anne en haar man Antoine. Hij is tachtig jaar inmiddels. Was hij daadwerkelijk die tapdanser? Of was hij toch die bouwkundig ingenieur en heet de vriend van zijn dochter Pierre? Waarom zit hij nog in zijn pyjama? Begint hij langzaamaan gek te worden?

Het publiek beleeft het verwarrende gevoel van dementie. Zowel het gevoel van diegene met dementie als wat het betekent voor de omgeving. Alzheimer treft altijd meer dan één persoon. De Vader zorgt voor herkenbare situaties die schuren en tegelijkertijd komisch zijn. André’s karaktertrekken worden steeds markanter, terwijl zijn mores en herinneringen vervliegen. De toeschouwer komt in dezelfde verwarrende situatie te zitten als de hoofdpersoon André. In de Nederlandse productie vertolkt door Hans Croiset.

Dementie kruipt onder de huid

Alzheimer en andere vormen van dementie hebben een enorme impact en eigenlijk krijgt iedereen er linksom of rechtsom mee te maken. Met meer begrip voor de aandoening kan iedereen met enige inzet veel betekenen voor een dementievriendelijke maatschappij. De voorstelling is niet alleen kommer en kwel.

“Eigenlijk ben ik nog nooit zo dicht bij het proces van Alzheimer geweest”, aldus Johanna ter Steege, die de dochter speelt.

Ik ben jarenlang mantelzorger geweest. En inderdaad, er doen zich veel ontluisterende situaties voor. Toch waren er zeker ook mooie momenten die regelmatig ook een glimlach of warm gevoel met zich meebrachten of een inkijkje in onverwachte talenten. Maar verzoenen met dementie…. meer begrip brengt al heel veel positiefs teweeg. Ik ben benieuwd of ik me in het stuk herken.

25792CKV en Burgerschapsvorming

Een theaterstuk dat – schat ik zo in – uitwisseling op gang kan brengen in het onderwijs en binnen instellingen voor gezondheidszorg en welzijn rondom omgaan met kwetsbare en verwarde ouderen in de samenleving. want dementie raakt iedereen: als zoon of dochter, kleinkind, buren of dorpsgenoot.

Alzheimer Nederland en Samen Dementievriendelijk zijn met een informatiestand aanwezig in de theaters.