Ontwerpen voor de zorg

Tovertafel TUDelft

Tentoonstelling WHO CARES

Gedurende de gehele Dutch Design Week van 21-29 oktober is een tentoonstelling van WHO CARES te zien. Na de Dutch Design Week gaat de tentoonstelling op reis door het land. Deze tentoonstelling toont een overzicht van de winnaars van de eerste ronde van de prijsvraag. Opvallend is de grote aandacht voor meer gemeenschappelijkheid, ontmoeting in de buurt en contact tussen jong en oud. Prijsvraag Who Cares: alle inzendingen voor ontwerpen en bouwen van een omgeving die inspeelt op mensen met dementie.  Database inzendingen prijsvraag Who Cares. Vanaf 11 oktober 2017 loopt een volgende ronde.

 

Dementiesimulator Into D’mentia

Dementiebril VR

Ik zou zo graag een keer een dag in zijn hoofd willen kruipen, zodat ik kan begrijpen wat hij meemaakt”.

Een simulatiefilm op een Virtual Reality-bril maakt het mogelijk even in de huid te kruipen van iemand die dementie heeft. Wat helpt om je beter te kunnen inleven. Een eraan gekoppelde e-learning sessie ondersteunt de reflectie op de waargenomen situatie, waardoor iemand beter in staat is om zich een helpende houding eigen te maken. De Dementiebril is onder 35 naasten van mensen met dementie getest. Wat vond het testpanel van deze toepassing?

  • 80% vond de Dementiebril nuttig.

  • 70% voelde zich zekerder in het uitvoeren van de zorgtaak.

  • 75% kon zich beter verplaatsen in zijn of haar naaste met dementie.

  • 97% vond de Dementiebril eenvoudig te volgen

  • 95% vond de Dementiebril duidelijk

  • 86% vond de Dementiebril gebruiksvriendelijk

  • 72% was tevreden over de Dementiebril

  • 83% zou de Dementiebril aanbevelen aan anderen

Social design

Een toepassing die niet zozeer met kunst heeft te maken, mc23b6972-3270-4b9a-906f-f31a7319062c.jpg&h=&w=270aar wel met design en productontwikkeling.  Een product dat in nauwe samenwerking met mantelzorgers wordt gemaakt. Een vorm van Social Design, dat voorziet in een antwoord op de vraag van mantelzorgers: wat gaat er toch om in het hoofd van mijn dierbare? Hoe beleeft deze de wereld? Het pakket is landelijk beschikbaar.

Service en mantelzorgondersteuning op locatie

Zorgorganisaties kunnen een licentie aanschaffen op de Dementiebril. (De kosten zijn afhankelijk van het aantal personen dat er gebruik van maakt, waarvoor een staffel is afgesproken, variërend van €17,10 (n250) / € 14,47 (n1000) exclusief de begeleiding door de licentiehoudende instelling  eenmalige aanschafkosten licentie en aanschaf van eigen Virtual Reality-apparatuur ).

Het Trimbos-instituut ontwikkelde de Dementiebril in samenwerking met Stichting Into D’mentia, Coolminds en IJsfontein dankzij een subsidie van Alzheimer Nederland en het PGGM Stimuleringsfonds.

Onderzoekend ontwerpen en impact van aandacht

Meer dan over ontwerpend onderzoek gaat het hier over onderzoekend ontwerpen. Ontwerpen in en voor de zorg begint met een aandachtsvolle houding van ontwerpers.Een gebied met kansen en mogelijkheden. Professionals in de zorg weten vaak niet wat de mogelijkheden zijn op het gebied van design en zorg of ‘stellen geen vragen in die geest’ om de zorg te verbeteren.  Ontwerpers zijn in staat op een nieuwe, verfrissende manier te kijken en nieuwe verbanden te leggen. Vanuit ontwerpend denken kun je een nieuwe blik , een andere kijk, andere vragen toevoegen om samen een ervaringsrijk leven en prettige leefomgeving dichterbij te brengen. En samen is: ontwerper, bewoner / gebruiker en zorgverlener. Dan wordt duidelijk welke aannames ook echt zo werken. Want wat voor de een werkt, werkt voor een ander niet.Verbinding tussen al deze partijen is (nog) niet vanzelfsprekend.

Gerelateerde werkvorm elders op dit blog

Digitale technologie ondersteunt welbevinden

3S x 3R ? =  Slimme steden, Slimme mobiliteit, Slimme gezondheid. Relatie-Relevantie-Resultaat

Technologie is meer dan een product. Technologie als oplossing of een dienst om het leven van mnensen te verbeteren en te verrijken.  Daarom is het ook zo belangrijk om gebruikers er vroeg in te betrekken.  Samen te werken met elkaar, zodat je onderweg kunt bijsturen en een andere weg kunt inslaan. Met elkaar werken aan een aanpak om kennis te verbinden en creatiever te zijn in het (leren) toepassen.

Ook in het Kunstonderwijs trekken analoge en digitale technieken steeds meer samen op, zijn deze dienstbaar aan elkaar. Kunst vormt de inspiratiebron voor veelal toegepaste, technologische innovaties. Broedkamers waar ideeën worden ontwikkeld rondom de combinatie van kunst en technologie en waaruit crossovers ontstaan. Zoals bijvoorbeeld de installatie Venster. Of de pratende muur van zorgorganisatie Amsta en de evolutie in social robots in de zorg.

 

Er rinkelt een telefoon. Het is geen smartphone maar een ouderwetse telefoon met een echte draaischijf. Mevrouw ter Haar loopt langs ‘de muur’ over de gang van Kattenburg, de afdeling voor mensen met dementie. Ze neemt op: “Ja, hallo?”, zegt ze beleefd. Aan de andere kant van de lijn zegt een vriendelijke mannenstem: “Goedemorgen, hoe gaat ’t met u? Wat gaat u vandaag doen?” Mevrouw ter Haar antwoordt: ……………………..

Het schilderij draait gedurende de dag een dagprogramma af met muziek, foto’s, video’s  maar ook rustgevende beelden en geluiden van natuur. Naast dit ‘standaard’ programma biedt de Persoonlijk Interactieve Muur (PIM) de mogelijkheid om persoonlijke herinneringen van bewoners te tonen op basis van een persoonlijk profiel per cliënt. In dit profiel zitten foto’s, filmpjes, liedjes et cetera. Met behulp van het persoonlijk profiel vertelt het schilderij het verhaal van een cliënt/bewoner en kunnen herinneringen worden opgehaald met familie, vrienden en mantelzorgers en ook met medewerkers en vrijwilligers.

Een interactieve installatie die de belevingswereld van ouderen in een verpleeghuis kan verrijken. De installatie ziet eruit als een gewoon raam. Verschillende mogelijkheden zijn uitgetest in een prototype. De scenes kunnen worden voorzien van bijpassend geluid. Een project van Tom Luyten, verbonden aan Maastricht Academy of Media Design and Technology.

Je weet dat er iets gaat komen, maar niet wat. Dat houdt je aandacht vast. Om de betrokkenheid nóg groter te maken kunnen bekenden figureren op het scherm: buurtbewoners, vrijwilligers, familie en personeel. De fietsen staan klaar voor gebruik. De fietsen zijn in overleg met een fysiotherapeut aangepast.  Het beeld van de omafiets is behouden gebleven, de fiets is alleen wat gebruiksvriendelijker gemaakt. De fietsen zorgen voor een extra beleving in de kleine wereld van mensen met dementie. Een beleving die de fietsers al trappend met elkaar delen.

Ook aan de TU/e wordt onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van robotica in de zorg. Zelf heb ik bij herhaling ervaren hoe waardevol bijvoorbeeld het beeldschermcontact “De goede morgen en goede avond service” voor mensen kan zijn: “Goede avond, hoe was uw dag vandaag?” Interessant ook was de pilot destijds met fysio-en diëtetiek-lifestyle-begeleiding op afstand. De mogelijkheden zijn legio.

“Hoe vindt u dat robotje in huis/ Oh, heerlijk!”

 

Veranderkracht

Veranderkracht? Motivatie x capaciteit x gelegenheid = nut, noodzaak, urgentie, waardering, beloning, geloof, passie, ontplooiing, … = kennis, kunde, bevoegdheden, (hulp)middelen, … = tijd, ruimte, locatie, ondersteuning, cultuur, …

DOE-DENK IDEE: Meedenken en betrekken buurt: werkvorm / opdracht: ’t Buurtperron

Social design

WDCD-2016-challenge_600px

Meer dan 600 ontwerpers, kunstenaars en creatieven uit 69 landen hebben ideeën ingestuurd voor de What Design Can Do Refugee Challenge!

Samen met de deelnemers gaan experts nu de  concepten aanscherpen en verbeteren. De komende weken kunnen de inzendingen worden bekeken en kan erover worden gepraat op het speciale innovatieplatform van de vluchtelingenorganisatie van de VN (UNHCR) – die samen met IKEA Foundation de Refugee Challenge steunt . Dertig experts van uiteenlopende disciplines zijn aangezocht om feedback te geven aan deelnemers, zodat de definitieve concepten zo scherp mogelijk de selectiefase in kunnen gaan. Dus nu eerst een contribute and improve fase. Daarna komt er een  shortlist van tussen de twintig en dertig concepten. What Design Can Do maakt 1 juli de vijf verkozen concepten bekend! What Design Can Do Live

Andere vraagstukken waaraan creativiteit en design kunnen (moeten?) bijdragen in een oplossing:

Social Design & Behaviour Change: het bevorderen van orgaandonatie, het eten van meer dan twee stuks fruit of vier ons groenten, het dichten van de kloof tussen arm en rijk, een cliëntvriendelijke omgeving binnen de ggz, het terugdringen van de handel in ivoor, inrichting van gevangenissen,…  door bewuste, kritische, doordachte keuzes voor en in design oefen je invloed uit op gedrag en samenleving.

Zie ook gerelateerd bericht elders op dit blog: